„Dźwięki możemy wydobywać tylko wtedy, kiedy je dobrze słyszymy. Słuchanie siebie jest podstawą nabywania umiejętności językowych”

Nawet słuch absolutny nie daje umiejętności dobrego słuchania. Pokazał to już ponad 40 lat temu prof. Alfred A. Tomatis francuski otolaryngolog, neurolog i foniatra. Dokonał kilku zaskakujących obserwacji. Przede wszystkim rozróżnił dwie funkcje ucha: słyszenie i słuchanie.

Słyszenie jest czynnością bierną – aparat słuchowy odbiera bodźce z otoczenia. Jego sprawność można zbadać u audiologa.

Słuchanie jest bardziej skomplikowaną czynnością, wymagającą zaangażowania, świadomości i woli.

Trudności ze słuchaniem powodują u dzieci zaburzenia koncentracji lub kłopoty z czytaniem. Na słuchanie składa się nie tylko zdolność przyswajania informacji, ale także umiejętne ich filtrowanie czyli eliminowanie zbędnych rozpraszających bodźców. Tak przefiltrowaną informację mózg może przetworzyć i posegregować. Właśnie to nazywa się uwagą słuchową.

Jeśli jest ona zaburzona pojawiają się:

problemy ze słuchaniem
trudności z nauką
trudności z komunikatywnością
problemy w kontaktach społecznych.
Dziecko, które ma niedostatki uwagi słuchowej często odbierane jest jako niegrzeczne, nieposłuszne i agresywne. Cierpi, ponieważ jego zachowanie nie wynika ze złej woli – tylko z tego, że rozpraszają je inne niepotrzebne bodźce, których jego mózg nie potrafi przefiltrować.

Zdaniem profesora Tomatisa ucho nastraja nasz organizm na słuchanie, a to umożliwia dostosowanie się do środowiska zewnętrznego. Tylko kiedy nasz organizm jest w „pozycji słuchającej” może być w pełnej harmonii ze środowiskiem, a poprzez to jest w stanie myśleć, uczyć się i przetwarzać dane. Kiedy nasze zmysły nie współgrają ze sobą, postrzeganie samych siebie i świata na zewnątrz jest bardzo niespójne.

Według audiologów wiele dzieci, które mimo, ze dobrze słyszą mają problemy z uwagą i koncentracją a problemy te wynikają z zaburzeń uwagi słuchowej.

Niezaprzeczalnym faktem jest to, że możemy wydobywać tylko te dźwięki, które dobrze słyszymy. To właśnie ucho kontroluje mowę – poddając analizie wszystkie jej parametry: płynność, szybkość, poprawną wymowę. Potrzebna jest jednak do tego zdolność włączenia dźwięków z zewnątrz (inne mówiące osoby) jak i samego siebie (tzw. samo- słuchanie).

AKUSTYCZNA KURTYNA- czyli jak przebiega słuchanie na poziomie mózgu

Półkula lewa odbiera informacje bezpośrednio z mózgu i poddaje je analizie. Prawa odpowiada za procesy kreatywności i emocje. Jedna i druga realizują swoje zadania odbierając równocześnie informacje. Jeśli cały proces słuchania ma przebiegać prawidłowo dominować musi prawe ucho. Jeżeli okaże się, że nagle zaczyna dominować lewe ucho – cały system zostaje zaburzony, gdyż czas kontroli znacznie się wydłuża. U dziecka pojawia się coś w rodzaju akustycznej kurtyny, która deformuje dźwięki. Dziecko i nauczyciel nie odbierają na tych samych falach, a przyczyna tego jest prosta – nie słyszą tego samego!

SPOSOBEM NA POPRAWIENIE DEFICYTU SŁUCHOWEGO MOŻE BYĆ METODA ZWANA

TRENINGIEM UWAGI SŁUCHOWEJ OPRACOWANA PRZEZ PROFESORA TOMATISA.

Ćwiczenia te stymulują centralny system nerwowy a zwłaszcza te ośrodki kory mózgowej, które odpowiadają za sprawne funkcjonowanie naszego organizmu. Uwaga słuchowa wpływa na sposób w jaki porozumiewamy się i funkcjonujemy w otoczeniu, a także na nasze samopoczucie oraz stan psychiczny.

Dzięki treningom słuchowym następuje poprawa koncentracji, jakości uczenia się, rozwinięcie zdolności komunikacyjnych i językowych, a także zwiększenie kreatywności. Słuchanie pewnego rodzaju dźwięków działa pobudzająco na mózg przygotowując go do innego rodzaju aktywności. Szczególnie korzystne dla ludzkiego organizmu są dźwięki zawierające dużo składowych o wysokiej częstotliwości. Taką cechę mają pewne rodzaje muzyki, np. muzyka Mozarta lub chorały gregoriańskie, które są wykorzystywane w terapii Metodą Tomatisa.

Jak wygląda trening ucha?

Ćwiczenia usprawniające uwagę słuchową polegają na słuchaniu odpowiednio przygotowanego materiału dźwiękowego poprzez urządzenie zwane "elektronicznym uchem" które jest idealnym modelem ludzkiego ucha. „Ćwiczy” ono ucho w taki sposób, aby mogło pracować bez zakłóceń. Celem treningu słuchowego jest rozwinięcie lub odbudowanie komunikacji, w przypadku kiedy została ona utracona albo osłabiona.

Cały trening składa się z 3 etapów.

1.Etap pierwszy trwa 15 dni (30h)- 2 godziny dziennie (tj. cztery 30-minutowe sesje)

2.Etap drugi trwa 7 dni (15h)- 2 godziny dziennie (tj. cztery 30-minutowe sesje)

3.Etap trzeci trwa 7 dni (15h)- 2 godziny dziennie (tj. cztery 30-minutowe sesje)

Pierwsza sesja obejmuje tzw. pasywną fazę terapii, w czasie której stosowana jest najczęściej muzyka gregoriańska i muzyka Mozarta, filtrowana w odpowiedni sposób. Na dalszych etapach terapii wymagany jest aktywny udział pacjenta. Dodatkowo jeden z etapów terapii koncentruje się na pracy z mikrofonem. Jest to kolejny, bardzo ważny element metody. Celem tej fazy jest zwiększenie świadomości samokontroli dźwięków, umożliwienie płynności mowy (czasami dopiero jej rozpoczęcie). Etap ten bywa decydujący w poprawie funkcjonowania dla dzieci z zaburzoną mową, dysleksją oraz innymi specyficznymi trudnościami w uczeniu się.

Na treningach stosowanych w naszym gabinecie dajemy możliwość ponownego "słuchania" głosu mamy z okresu życia płodowego. Jest to szczególnie ważne dla dzieci z problemami w sferze emocjonalnej (nadpobudliwość lub "zamknięcie w sobie").Dzięki temu uzyskujemy u dziecka efekt pewności siebie i harmonii z otoczeniem.

KONTAKT I ZAPISY : mgr Agnieszka Nowińska tel. 601290441

Organizujemy treningi metodą Tomatisa:
dla dzieci u których stwierdzono:

kłopoty z koncentracją i pamięcią
ADHD/ADD (zespół nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi)
zaburzenia mowy i wady wymowy
trudności w kontaktach społecznych
dysleksję
zespół Aspergera, Autyzm
dla osób z dolegliwościami takimi jak: nerwice, depresje, bezsenność
dla kobiet w ciąży jako wyciszenie i przygotowanie do porodu
dla dzieci i dorosłych uczących się języków obcych
dla osób zawodowo pracujących głosem (lektorzy, aktorzy, śpiewacy, nauczyciele)
dla studentów, menagerów , oraz wszystkich chętnych jako pomoc w rozwoju własnego potencjału intelektualnego
a także w celu rozwiązywania problemów z głosem i słuchem oraz walce ze stresem

LECZENIE NADWRAŻLIWOŚCI (DZIECI Z AUTYZMEM)

Metoda Tomatisa, pomimo, że nie powstała jako terapia leczenia autyzmu sprawdziła się również w tej dziedzinie. Choć trening słuchowy nie leczy autyzmu, może pozytywnie wpłynąć na jakość życia dziecka. Wiele dzieci z autyzmem cierpi na nadwrażliwość na dźwięki. I nie ogranicza się to wyłącznie do narządu słuchu. Zarówno skóra jak i kości przewodzą dźwięki. Większość ludzi posiada mechanizm osłaniający, który ma na celu ochronę przed dźwiękowym „atakiem” z zewnątrz, a poprawnie wykształcona uwaga słuchowa pozwala większości ludzi na filtrowanie dźwięków oraz redukcję ich intensywności.

Przedsionek będący częścią ucha środkowego kontroluje równowagę, koordynację oraz napięcie mięśniowe. Pod jego kontrolą znajdują się wszystkie mięśnie ciała, łącznie z mięśniami gałki ocznej. Odgrywa on również kluczowa rolę w procesie przetwarzania informacji czuciowej. Jeżeli w organizmie integracja informacji sensorycznej jest prawidłowa, wówczas nie występują żadne problemy. Natomiast w przypadku wystąpienia nieprawidłowości w tym układzie, dziecko czując się bombardowane tysiącami informacji (których nie potrafi filtrować i selekcjonować) jednocześnie, stara się chronić siebie przed przeciążeniem poprzez odcięcie się od swojego otoczenia, co z kolei wzmacnia u niego poczucie izolacji.

Głównym celem treningów dla osób z autyzmem jest stabilizacja funkcji przedsionka ucha środkowego i ułatwienie integracji sensorycznej. Jest to pierwszy krok na drodze do odbudowania zdolności komunikacji. Przedsionek ucha ma również wpływa na mowę. Dzieci które nie mówią pod wpływem stymulacji przedsionka często zaczynają wydawać dźwięki, ponieważ zwykle wcześniej „wyłączają” dźwięki pochodzące z zewnątrz albo wychodzące z nich samych aby bronić się przed „bombardowaniem” hałasem.

Metoda treningu słuchowego pomaga dzieciom z autyzmem redukować nadwrażliwość na dźwięki i inne bodźce zmysłowe. Proces ten następuje stopniowo, zmniejsza się niepokój dzieci spowodowany pewnymi dźwiękami. Jednocześnie zmniejsza się obrona przed dotykiem i polepsza się kontakt wzrokowy. Poprawie ulegają również niektóre funkcje motoryczne. Rodzice zauważają zmiany w zwyczajach dziecka związanych ze snem i jedzeniem. Niektóre dzieci łatwiej zasypiają, śpią głębiej i dłużej.

Program Tomatisa pomaga dzieciom rozwinąć umiejętność „samo-słuchania" w celu poprawy umiejętności komunikacyjnych. W tym celu prowadzi się ćwiczenia wokalne: dzieci mówią do mikrofonu i od razu mają szansę usłyszenia własnego głosu oraz poprawienia jego samokontroli. Ćwiczenia wokalne, szczególnie na początku, sprawiają dzieciom trudność. Bardzo często boją się one własnego głosu. Dla niektórych dzieci jest to jednak wspaniałe przeżycie. Niekiedy po raz pierwszy słyszą siebie i to w zupełnie nowy sposób. Dając dzieciom umiejętność wydawania dźwięków w sposób kontrolowany, otwieramy im możliwość własnego rozwoju.

DYSLEKSJA

Dysleksja to zaburzenie uwagi słuchowej - integracji i analizy dźwięków. Zaburzenie uwagi słuchowej oraz blokada na poziomie ucha ma swoją bezpośrednią konsekwencje w procesie słuchania co z kolei przekłada się na problem uczenia się. Bardzo ważną rolę w procesie słuchania odgrywa tzw. lateralizacja słuchowa czyli ucho dominujące. Zbyt długi proces analizy usłyszanych treści oraz specjalizacja półkul mózgowych ma wpływ na tempo pracy dziecka. U dzieci z dysleksją blokada analizy dźwięków na poziomie niektórych częstotliwości powoduje również kłopoty w odróżnianiu dźwięków bliskobrzmiących takich jak p-b, k-g. Dziecko ma wówczas większe trudności z tymi fonemami. Czasem słyszy je zamiennie. Ponieważ różnica pomiędzy niektórymi fonemami jest minimalna więc również ich analiza musi być szczególnie wyćwiczona. Podobnie jest z pisownią, która wymaga od dziecka dużej sprawności motorycznej i mikroruchów. Czytanie i pisanie wymaga skojarzenia znaku graficznego z dźwiękiem w krótkim czasie. Gdy dźwięki nie są wyraźnie rozróżniane, staje się to dla dziecka bardzo trudne lub wręcz niemożliwe.

Dysleksja dotyczy nie tylko problemów ze słuchaniem i czytaniem. Wiąże się ona z zaburzeniem całego mechanizmu uczenia się, a zwłaszcza przyswajania reguł ortografii. W takiej sytuacji dziecko stara się radzić sobie z problemami dodatkowym wysiłkiem i pracą, co z kolei prowadzi do przemęczenia i kłopotów z koncentracją. Wcześniej czy później dziecko poddaje się, gdyż ilość wkładanego wysiłku nie przynosi pożądanych rezultatów.

Trening ucha ma na celu usprawnienie uwagi słuchowej, skrócenie czasu przesyłu i analizy informacji oraz wyćwiczenie ucha prawego. Dzięki temu zaczyna ono być dominujące.

JĘZYKI OBCE

Ciągłe słuchanie samych siebie oraz osób wokół nas powoduje, że najlepiej rozpoznajemy częstotliwości naszego języka ojczystego. Często wysłuchanie częstotliwości języków obcych sprawia nam trudność. A ponieważ nie słyszymy obcych nam dźwięków, nie możemy ich poprawnie wymawiać. Odpowiedni materiał dźwiękowy, który wykorzystywany jest podczas treningu uwagi słuchowej wpływa na zdolność przyswajania języków obcych. Rozpoczęcie treningu uwagi słuchowej na początku nauki języka obcego ułatwia przyswajanie tego języka, natomiast wykorzystanie metody treningu słuchowego w trakcie trwania nauki pozwala znacznie poprawić płynność wypowiedzi oraz akcent. Poniżej zamieszczamy wykres charakterystycznych częstotliwości dla poszczególnych języków.

Efekty stosowania metody w nauce języków obcych
Szybsze przyswajanie języków obcych – skrócenie czasu nauki
Większy zasób słów aktywnie wykorzystywanych
Poprawa akcentu
Lepsze spontaniczne rozumienie
Większe uwrażliwienie na niuanse językowe
Poprawa płynności wypowiedzi
Szybsze i trwalsze zapamiętywanie
ANTY - STRES

We współczesnym świecie stres jest nieodłącznym uczestnikiem naszego życia: towarzyszy dzieciom w przedszkolu, uczniom, studentom, menadżerom. Tempo i pośpiech sprawiają, że lęk i stan niepokoju jest obecny w każdym zawodzie. Dlatego szczególnie teraz te waloru treningu słuchowego są potrzebne. Rozległe doświadczenia prof. Tomatisa pozwoliły mu stwierdzić, ze aby uzyskać dobre efekty terapeutyczne, muzyka powinna wywoływać u osoby efekt relaksujący cały czas utrzymywać dynamizację osoby. Spośród różnych rodzajów muzyki, ta która odpowiada najbardziej tymże wymogom to muzyka napisana na instrument, np. na skrzypce. Prof. Tomatis stwierdził, że istnieją dwie kategorie dźwięków: dźwięki naładowujące i rozładowujące, jedne stymulują dynamikę osoby, pozostałe zmniejszają w sposób znaczący potencjał każdego. Profesor zauważył również, ze osoby mające trudności w analizie i integracji słuchowej dźwięków mają tendencję do bycia zmęczonymi, zdeprymowanymi, ze stanami lękowymi. Natomiast osoby ze zdolnościami analizy bardzo subtelnych różnic dźwięku okazywały się niezwykle toniczne, odprężone, zupełnie innej postawy. Badania dowiodły, że dźwięk stymuluje prawidłowe funkcjonowanie organizmu poprzez dostarczanie bodźców korze mózgowej. Dźwięki o wysokich częstotliwościach mają działanie pobudzające, podczas gdy dźwięki o niskich częstotliwościach wywołują efekt zmęczenia. Dlatego tez podczas treningu wykorzystywane są głównie dźwięki o wysokich częstotliwościach.

EFEKTY:

- Poprawia koncentrację i uwagę poprzez wzmocnienie funkcji słuchowej
- Poprawia zdolność utrzymywania równowagi i koordynacji ruchowej, co doskonale uzupełnia efekty rehabilitacji ruchowej
- Redukuje nadwrażliwość na dźwięki u dzieci autystycznych
- Poprawia i stymuluje pracę mózgu za pomocą wysokich częstotliwości
- Ułatwia zapamiętywanie oraz naukę i asymilację języków obcych
- Zmniejsza liczbę popełnianych błędów ortograficznych
- Zwiększa sprawność komunikowania się
- Uspokaja, relaksuje, działa antystresowo
- Zwiększa zdolność wykorzystania własnego potencjału

treść 4

Sylwetka dr Alfreda A. Tomatisa

...urodził się 1 stycznia 1920 roku w Nicei. Zmarł 25 grudnia 2001 roku w Carcassonne. Jego ojcem był słynny śpiewak operowy Umberto Dante Tomatis ,w związku z tym Alfred wychował się w środowisku, w którym ważną rolę odgrywała muzyka. Jako jedenastolatek wyjechał uczyć się do Paryża (Tomatis, 1991). Ukończył medycynę na Uniwersytecie Paryskim, specjalizując się w otolaryngologii i audiologii (Pniowska, 2008).

Po drugiej wojnie światowej zaczął badać wpływ permanentnego hałasu towarzyszącego pracownikom podczas wykonywanej pracy (Tomatis, 1991). Prowadził również badania nad rolą narządu słuchu.Szczególnie interesował go problem zależności pomiędzy słyszeniem a tworzeniem głosu i produkcją mowy (Madaule, 1994).

Stworzył rewolucyjną metodę – Metodę Tomatisa oraz technologię – Elektroniczne Ucho, stosowaną obecnie w ponad 200 ośrodkach na całym świecie.

Za swoje osiągnięcia został honorowo nazwany Rycerzem Zdrowia Publicznego Francji w 1951 roku. Nagrodzono go również złotym medalem za badania naukowe (Bruksela, 1958 rok). Napisał czternaście książek oraz wiele artykułów.

Przez cały czas Tomatis leczył ludzi, również sławne gwiazdy takie jak Maria Callas, Romy Schneider oraz Gérard Depardieu. Ponadto założył Centra Tomatisa w wielu krajach na całym świecie (Tomatis, 1991).

Alfred Tomatis - "Nasz głos jest naszym najlepszym przyjacielem"

Alfred A. Tomatis odkrył, dzięki badaniom podjętym we współpracy z komediantami, piosenkarzami, profesjonalnymi muzykantami powiązanie między zdolnością do słyszenia dźwięków i zdolnością do ich odtwarzania wokalnie lub przy pomocy instrumentu muzycznego.Poprzez wpływanie na sposób w jaki człowiek słyszy okazuje się możemy zmienić głos i mowę!

Alfred Tomatis: Trening uwagi słuchowej, zwany Metodą Tomatisa umożliwia ćwiczenie naszego ucha w słuchaniu oraz podnosi jego wrażliwość na dźwięki. Wszelkie zmiany we wzorcu słuchania prowadzą automatycznie do zmian w mowie i śpiewie...

A.Tomatis: "Śpiewamy z naszego ucha"

Gérard Depardieu
Gérard Depardieu, francuski aktor kinowy i teatralny opowiada w swej biografii: "Jean-Laurent Cochet otworzył mnie przed tajnikami aktorskimi , Alfred Tomatis otworzył mnie na język. Przed Tomatisem miałem problemy z formułowaniem wypowiedzi. To on dał mi siłę i zrozumienie i umiejętność wyrażania własnych myśli" "Mieliśmy szczęście z Gerardem" mówi Tomatis "Gdy udało się przywrócić prawidłowe funkcje ucha, możliwe stało się wyzwolenie wewnętrznych pokładów energii, siły psychicznej, głosu i pamięci".

Benjamin Luxon, angielski śpiewak operowy, baryton.:
"Mam teraz znacznie skuteczniejsze techniki. To ironiczne, ale dopiero teraz mając 56 lat, naprawdę czuję że mogę śpiewać lepiej niż kiedykolwiek przedtem."

Sting
Sting, były członek zespołu The Police, obecnie znany na całym świecie jako solista. Dotknięty tym samym problemem co Beethoven i Caruso, Sting odwiedzał Tomatisa regularnie w Paryżu, aby skompensować uszkodzenia swojej błony bębenkowej spowodowane zbyt wysokim poziomem hałasu na scenie podczas koncertów. Ten problem okazuje się nie jest niczym niezwykłym w świecie muzyków. Przed spotkaniem z Tomatisem Sting powiedział: "Odwiedziłem wielu amerykańskich specjalistów, którzy mówili mi, że powinienem być szczęśliwy, że udało mi się zrobić karierę muzyczną i zarobić fortunę, i nie pozostaje mi nic innego jak zaakceptować taki stan rzeczy jaki jest." Na szczęście Sting nie "posłuchał" tych rad!

Co te gwiazdy mają wspólnego? Wszystkie cierpiały na problem głosowe, problemy ze słuchem lub trudności w wyrażaniu swoich myśli. Wszyscy w końcu znaleźli rozwiązanie swoich problemów, odwiedzając dr Tomatisa twórcy treningu uwagi słuchowej, skutecznej metody w przezwyciężeniu trudności z mową, śpiewem, pamięcią i uwagą. Pierwsza zasada Tomatisa brzmi: "Głos może odtworzyć tylko to co usłyszy ucho" co jest niezwykle ważne dla śpiewaków, muzyków i aktorów. Jak mogą odtworzyć dźwięki i skutecznie wyrażać siebie, jeżeli ich zdolność do przetwarzania informacji nie jest w 100% dokładna?

Aby pomóc ludziom przezwyciężyć trudności i uzyskać dostęp do ich prawdziwego potencjału, Tomatis zaprojektował urządzenie zwane Elektronicznym Uchem, narzędzie do polepszania odbioru dźwięków poprzez ćwiczenia naszego ucha w słuchaniu dźwięków drogą powietrzną i kostną...

A.Tomatis: "Nasz głos jest naszym najlepszym przyjacielem"

To stwierdzenie jest szczególnie ważne dla takich grup zawodowych jak: aktorzy, piosenkarze, prawnicy, dziennikarze, innymi słowy w tych wszystkich profesjach, w których niezbędne jest skuteczne operowanie głosem. Terapia przy pomocy Elektronicznego Ucha jest bardzo skuteczna szczególnie w poprawie dykcji i wymowy, poprawia uwagę i koncentrację, zwiększa pewność siebie. Z treningu uwagi słuchowej korzystały również m.in. takie sławy jak Maria Callas oraz Juliette Binoche.

treść 6